Showing posts with label budaya. Show all posts
Showing posts with label budaya. Show all posts

Friday, October 25, 2013

Kala memilih pemimpin

SELAIN SIFAT2 YANG WAJIB DIMILIKI SEORANG PEMIMPIN, ADA PULA SIFAT DAN PERILAKU YANG DIPANTANGKAN BAGINYA. ORANG TUA2 MENGATAKAN, "SIFAT ELOK SAMA DIPEGANG, SIFAT BURUK SAMA DIPANTANG"; ATAU DIKATAKAN,"ELOK DIPEGANG BURUK DIBUANG".

SIFAT2 YANG DIPANTANGKAN INI IALAH SEMUA SIFAT BURUK YANG BERTENTANGAN DENGAN NILAI2 AGAMA ISLAM, ADAT ISTIADAT SERTA NORMA SOSIAL MASYARAKATNYA. ORANG TUA2 MENGATAKAN, "SIFAT YANG PANTANG, IALAH SIFAT SALAH BERSERTA SUMBANG, SIFAT TAK MENURUTI SYARAK DAN UNDANG, SIFAT MELAWAN ADAT TERBENTANG, SIFAT MENUJU KEBENCIAN ORANG, SIFAT MEMBINASAKAN MUKA BELAKANG". DALAM UNGKAPAN DISEBUT:

BERIMAN DI MULUT, HATI BERLUMUT
BERIMAN DI LIDAH, HATI MENYALAH.

LIDAH BERCABANG, LANGKAH MENYILANG
CAKAP BERLECOH, PERANGAI TAK SENONOH.

TAMAK HARTA, MABUK DUNIA
LOBA PANGKAT, LUPA AKHIRAT
KEMARUK PUJI, LUPA DIRI.

KE TENGAH MEMFITNAH, KE TEPI MENDENGKI
KE LAUT MENGHASUT, KE DARAT MENGUMPAT
KE HULU MENIPU, KE HILIR MENYINDIR
KE ATAS MENGAMPU, KE BAWAH MELAPAH
KE GUNUNG MENYOMBONG, KE LURAH MENISTA.

BERKAWAN DENGAN SETAN, BERGURU PADA NAFSU
BERAJA PADA SELERA, BERSAHABAT PADA MAKSIAT.

BERLABUH PADA YANG TAK SENONOH
BERHENTI PADA YANG KEJI.

BERGANTUNG PADA YANG SERONG
BERPIJAK PADA YANG MEROSAK
BERSANDAR PADA YANG INGKAR
BERUMAH PADA YANG SALAH

ANIAYA KEPADA SAUDARA
KHIANAT KEPAAAAADA SAHABAT
IRI KE ANAK ISTERI
MUAK KE ORNG BANYAK
DERHAKA KE ORANG TUA
MENGHINA PADA YANG MUDA
MENCERCA SAMA SEBAYA

BEKERJA MALAS, MEMIMPIN CULAS
BERSUSAH MALU, BERPAHIT TAK MAU.

BERBUAL MENJUAL, MENOLONG SOMBONG
BERJALAN MELENDAN, BERDIRI MENGEJI
BERJANJI INGKAR, BERSUMPAH MUNGKAR.

DUDUK MENGUTUK, TEGAK MEMBENGAK
BERBUDI MENCACI, BERSEDEKAH MENCERCA.

BERTARING TENGKING-MENENGKING
BERKUKU SETERU-BERSETERU
BERPANGKAT UMPAT-MENGUMPAT
BERHARTA KATA=MENGATA
BERDUIT CUBIT-MENCUBIT.

DIBERI TUAH KERJA MENYALAH
DIBERI DAULAT LUPAKAN UMAT
DIBERI KUASA LUPAKAN BANGSA
DIBERI PETUAH LUPAKAN MARUAH
DIBERI INGAT UMPAT-MENGUMPAT
DIBERI PETUNJUK KUTUK-MENGUTUK
DIBERI BEBAN MENCARI YANG RINGAN
DIBERI TUGAS BERLAKU CULAS
DIBERI TANGGUNGJAWAB LAKU MENYELAP
DIBERI KERJA BERMANJA-MANJA
DIBERI BEKAL SESAL-MENYESAL.

MENDAPAT LABA BERTAMBAH LOBA
MENDAPAT REZEKI TAMBAH MENGIRI
MENDAPAT PANGKAT TAMBAH KHIANAT
MENDAPAT UNTUNG BERTAMBAH SOMBONG.

BILA TINGGI LUPAKAN DIRI
BILA RENDAH BERKELUH KESAH
BILA SENANG LUPAKAN ORANG
BILA KAYA MERAJALELA
BILA MISKIN TAKUT BERLENJIN
BILA SUSAH TAKUT BERLELAH.

BILA SESAK BERTAMBAH KEMAK
BILA SAKIT BERTAMBAH SEMPIT.

KETIKA SENANG TIDAK MEMANDANG
KETIKA SUSAH MENYEMBAH-NYEMBAH
KETIKA KAYA TAK INGAT SAUDARA
KETIKA MELARAT MENCARI KERABAT.

BERCAKAP MENGULUM LIDAH
BERJANJI TIDAK DIISI
BERPESAN TIDAK DITURUTKAN
MENJEMPUT TIDAK DIIKUT.

KERANA SERAKAH LUPAKAN TUAH
KERANA TAMAK LUPA IBU BAPA
KERANA LOBA LUPA SAUDARA
KERANA KEDEKUT LUPA PENGIKUT
KERANA BAKHIL LUPAKAN WAKIL
KERANA DUNIA LUPAKAN USIA
KERANA NAFSU LUPAKAN GURU
KERANA SELERA LUPAKAN AMANAH
KERANA PANGKAT LUPA SAHABAT.

MENGEJAR PANGKAT MAU MENJILAT
MENGEJAR HARTA MAU MELATA
MENGEJAR KEDUDUKAN MAU MELENDAN
MENGEJAR PENGARUH MAU BERGADUH
MENGEJAR DUNIA MAU MENGANIAYA.

KE ATAS MENGAMPU KE BAWAH MEMALU
KE ATAS MEMUJI KE BAWAH MENGEJI
KE ATAS MENJILAT KE BAWAH MENYEBAT
KE ATAS MENYANJUNG KE BAWAH MENYOMBONG
KE ATAS MENYEMBAH KE BAWAH MELAPAH
KE ATAS BERMANIS KE BAWAH MENENGKIS
KE ATAS BERELOK-ELOK , KE BAWAH HARUK-MENGARUK
KE ATAS BERBAIK-BAIK, KE BAWAH CEKIK-MENCEKIK
KE ATAS MEMBERI, KE BAWAH MENCURI
KE ATAS BERSEDAP-SEDAP, KE BAWAH SELAP-MEYELAP.

MENIMBANG TIDAK SEIMBANG
MEYUKAT TIDAK SESUKAT
MENGUKUR TIDAK SEUKUR
MENGHUKUM MEMILH KAUM
MEMAKAI TIDAK SESUAI
MENYURUH TIDAK SENONOH
MEMERINTAH TIDAK SEMENGGAH
MEMINTA DENGAN PAKSA
MENJEMPUT DENGAN BERSUNGUT
MENGANTAR DENGAN KASAR.

DALAM MUSYAWARAH BERBANTAH-BANTAH
DALAM BERUNDING TUDING-MENUDING
DALAM HELAT CACAT-MENCACAT.

SESAMA KELUARGA LAGA-MELAGA
SESAMA KAWAN MAKAN-MEMAKAN
SESAMA SAHABAT SEBAT-MENYEBAT
SESAMA BANGSA PAKSA-MEMAKSA.

SAMA SEDUSUN PULUN-MEMULUN
SAMA SEKAMPUNG HASUNG-MENGHASUNG
SAMA SEDESA CERCA-MENCERCA
SAMA SEGERI IRI-MENGIRI.

HATI GOYANG LIDAH BERCABANG
HATI BERKARAT FIKIRAN TUMPAT
HATI BERBULU TAK TAHU MALU
HATI BERLUMUT KERJA TAK PATUT
HATI BUSUK PERANGAI BURUK
HATI SEMPIT AKAL BERBELIT
HATI LANCUNG FIKIRAN SERONG
HATI GATAL AKAL PUN MAJAL
HATI BEKU FIKIRAN BUNTU
HATI KECIL AKAL PUN KERDIL
HATI ANGKUH AKAL TAK SENONOH
HATI CEMBURU LIDAH BERSEMBILU
HATI IRI LIDAH BERDURI
HATI GELABAH AKAL PUN RENDAH

MAKAN MENYETAN
MINUM MENGERINGKAN.

BANYAK ILMU BERAMAL TAK MAU
BANYAK HARTA BERSEDEKAH TAK SUKA

LUPA HIDUP AKAN MATI
LUPA HARTA AKAN PERGI
LUPA MUSIM AKAN BERGANTI
LUPA ILMU LUPA DIRI..

DARIPADA UNTAIAN UNGKAPAN YANG DIATAS, JELASLAH BETAPA BERAGAMNYA SIFAT YANG DIPANTANGKAN BAGI SEORANG PEMIMPIN. HAL INI MEMBUKTIKAN BETAPA CERMAT DAN HATI-HATINYA ORANG MELAYU MEMILIH PEMIMPINNYA, AGAR MEREKA BENAR2 MENDAPATKAN PEMIMPIN YANG SEMPURNA LAHIR BATINNYA. ORANG TUA2 MENGATAKAN, "APABILA TERSALAH PILIH, NEGERI ROSAK RAKYAT BERSELISIH"; ATAU DIKATAKAN, "BILA TERPILIH PEMIMPIN MENYALAH, DUNIA AKHIRAT MENANGGUNG SUSAH"; ATAU DIKATAKAN, "BILA TERPILIH PEMIMPIN BEBAL, DUSUN DAN NEGERI AKAN TERJUAL"; ATAU DIKATAKAN, "BILA TERPILIH PEMIMPIN CELAKA, DI SITULAH PUNCA MALAPETAKA"....

Sumber

BUKU TENAS EFFENDY PEMIMPIN DALAM UNGKAPAN MELAYU TERBITAN DEWAN BAHASA & PUSTAKA

Kredit Datin Sharifah Fatimah Syed Zubir

Saturday, April 16, 2011

Pilihanraya Sarawak- "Bujang Berani" balik Rumah Panjang

Bujang Berani adalah pahlawan Sarawak. Di zaman dulu, setelah habis operasi "ngayau" di mana mereka berperang, menetak dan memenggal kepala musuh, Bujang Berani akan balik ke rumah panjang mereka.

Di sini bermula lah adat membasuh sial dan seterusnya menari  dan menyalai kepala musuh dan menari lagi sehingga ke pagi!.

Upacara membasuh sial

Satu dulang besar yang diperbuat daripada kayu keras, seperti kayu belian atau kayu jati akan ditempatkan di atas tangga rumah panjang tersebut. Didalam dulang itu juga disimpan batu yang digunakan oleh kaum wanita semasa mereka mandi di sungai untuk membuang kekotoran yang melekat dibadan. Sebiji batu “Pelaga” iaitu batu yang digunakan oleh suku kaum Dayak Iban membuat perhiasan wanita zaman dahulu dan ia juga disimpan air kira satu pertiga didalam dulang tersebut.

Maksud menyimpan batu didalam dulang itu ialah supaya membayangkan roh semua pahlawan perang yang balik “Ngayau” itu akan bersih daripada sial atau semua perkara yang buruk. Maksud batu “Pelaga” itu ialah supaya masa hadapan pahlawan perang itu akan bertambah baik dan ibaratkan kilauan cahaya batu “Pelaga” tersebut. Maksud air didalam dulang itu ialah supaya ia membersihkan segala dosa yang telah mereka lakukan dan mereka akan tinggal dengan aman damai, dan maksud semua barang itu mesti dimasukkan didalam dulang yang digunakan untuk membuat benang tenunan ialah supaya semangat dan roh pahlawan perang itu diibaratkan seperti mati dilahirkan semula selepas peristiwa itu

Setiap pahlawan Bujang Berani akan membasuh kaki di dalam dulang sebelum menjejak kaki ke rumah panjang. Setelah memasukkan tapak kaki didalam dulang tersebut, maka semua “Bujang Berani” terus menyepak kepala tangga (kerana pada zaman dahulu tangga rumah panjang suku kaum Dayak Iban ialah diperbuat daripada sebatang kayu bulat yang dibuat gigi dijadikan tangga) dan sebab mereka mesti menyepak kepala tangga itu ialah dengan doa agar mereka dipanjangkan umur dan tidak mudah dimakan sumpah atau badi daripada kepala musuh yang mereka baru perolehi dalam espedisi “Ngayau” itu.

Tarian Ngajat dan Naku Antu Pala
Tarian Ngajat

Apabila mereka masuk ke dalam rumah panjang tersebut, semua “Bujang Berani” terus mengayakan tarian yang dinamakan “Berayah”, iaitu tarian khas untuk pahlawan perang yang telah berjaya memenggal kepala musuh dan seterusnya mereka juga akan menarikan tarian “Ngajat”.

Sementara itu kaum isteri yang membawa bersama mereka kepala musuh akan mengayakan tarian khas yang dinamakan “Naku Antu Pala” iaitu tarian untuk membawa kepala musuh berjalan didalam rumah panjang, iaitu berjalan selangkah dua dan seterusnya berpusing ke kiri dan kekanan sambil menyebut perkataan “Uha.. Ha.. Hoi…Oi” sepanjang malam tersebut sehingga pagi mengikuti aturcara majlis.

Tanda kesyukuran dan menyalai kepala musuh (bedilang)


Semua penduduk rumah panjang tersebut terus merayakan upacara keramaian tanda kesyukuran ke atas kejayaan “Bujang Berani” itu balik daripada espedisi “Ngayau”. Semua pahlawan perang yang terlibat dalam espedisi “Ngayau” itu terus berkumpul di ruang tamu “Tuai Kayau” dan seterusnya dihayunkan ayam diatas kepala mereka oleh “Tuai Kayau” sambil mendoakan mereka akan selamat sejahtera sepanjang hayat nanti. Ayam itu terus disembelih oleh “Tuai Kayau” dan kemudian darah ayam itu disapu pada bulu ayam sereta dicecah didahi semua pahlawan perang tersebut dan juga diatas kepala musuh yang telah dipenggal yang mereka bawa bersama, supaya roh kepala musuh itu tidak menggangu kehidupan mereka di masa akan datang atau membawa sial kepada mereka yang tinggal di rumah panjang tersebut.


Kepala musuh it terus disalai oleh mereka diatas satu dulang khas yang dipanggil “Bedilang” iaitu tempat yang dijadikan dapur sebagai tempat mereka membakar kayu untk menyalai kepala musuh itu. Tempat mereka menyalai kepala musuh itu ialah di ruang tamu “Tuai Kayau” yang dipanggil “Tampun”, iaitu dimana kepala musuh itu dikumpulkan dan diikat rapi dengan rotan.


kepala yang telah dipenggal dan disalai

Berita yang saya terima dari MyKMU mengatakan 61 dari 71 kerusi sudah dimenangi BN

Berita tak rsmi disini

N.30 Saribas, Peti Undi Kg Manggut: BN=189, PKR=96, Undi Rosak=1. BN MENANG MAJORITTI 93 UNDI




N.57 Belaga, Keseluruhan setakat peti undi yang dikira: BN=2850, PKR=258, SNAP=250, Bebas=322, Bebas=20, Bebas=35. BN MENANG MAJORITI 2,592 UNDI.



N.36 Semop, Keseluruhan setakat peti undi yang telah dikira: BN=3546, PKR=538, Bebas=324. BN MENANG MAJORITI 3,008 UNDI.



N.57 Belaga, Peti Undi Uma Daro/Kelap: BN=250, PKR=40, SNAP=3, BEBAS=10, BEBAS=2, BEBAS=2. Undi Rosak=2. BN MENANG MAJORITI 210 UNDI



N.57 Belaga, Peti Undi Sekapan Piit: BN=134, PKR=0, SNAP=0, BEBA=0, BEBAS=0, BEBAS=0. Undi Rosak=1. BN MENANG MAJORITI 133 UNDI.



N.30 Saribas, Peti Undi Engkaras: BN=101, PKR=37, Undi Rosak=0. BN MENANG MAJORITTI 64 UNDI



N.70 Ba’kelalan, Peti Undi Long Tengoa (kawasan hitam): BN MENANG MAJORITI 22 UNDI.



N.36 Semop, Keseluruhan setakat peti undi yang telah dikira: BN=2972, PKR=454, Bebas=274. BN MENANG MAJORITI 2,518 UNDI.



N.30 Saribas, Peti Undi Sabar: BN=83, PKR=7, Undi Rosak=1. BN MENANG MAJORITTI 76 UNDI



N.30 Saribas, Peti Undi Belasau: BN=57, PKR=14, Undi Rosak=0. BN MENANG MAJORITTI 43 UNDI



N.30 Saribas, Peti Undi Jerai: BN=76, PKR=17, Undi Rosak=0. BN MENANG MAJORITTI 59 UNDI



N.30 Saribas, Peti Undi Seremban: BN=143, PKR=25, Undi Rosak=2. BN MENANG MAJORITTI 118 UNDI



N.30 Saribas, Peti Undi Belingan: BN=101, PKR=55, Undi Rosak=2. BN MENANG MAJORITTI 46 UNDI



N.30 Saribas, Peti Undi Serembang: BN=141, PKR=65, Undi Rosak=1. BN MENANG MAJORITTI 76 UNDI



N.30 Saribas, Peti Undi Dit Hulu: BN=80, PKR=39, Undi Rosak=0. BN MENANG MAJORITTI 41 UNDI



N.30 Saribas, Peti Undi Dit: BN=113, PKR=75, Undi Rosak=6. BN MENANG MAJORITTI 38 UNDI



N.30 Saribas, Peti Undi Buda: BN=122, PKR=51, Undi Rosak=0. BN MENANG MAJORITTI 71 UNDI



N.53 Kakus,Peti Undi Rumah Panjang Wilson Blue: BN=72, PKR=23, Bebas=6, PCM=1, Undi Rosak=1. BN MENANG MAJORITI 49 UNDI


Kepala siapakah sudah dipenggal?

Sumber

http://ceritaanaksarawak.blogspot.com/
http://www.facebook.com/photo.php?fbid=108383192579075&set=o.194098243939021&type=1&ref=nf